Tabela przedstawia elementy, na które warto zwracać uwagę przy wyborze profesjonalisty.

Co jest niezbędne Co może być istotne Poboczne
  • wykształcenie kierunkowe (dyplom i/lub akredytacja)
  • superwizja
  • dokształcanie się i stały rozwój, bycie w nurcie
  • doświadczenie
  • przestrzeganie standardów etycznych
  • przynależność do organizacji zawodowej
  • działalność naukowa/tytuły naukowe
  • działalność wydawnicza, publikacje
  • dzielenie się wiedzą, wystąpienia
  • polecenia klientów
  • kwalifikacje w innych dziedzinach
  • specjalizacja/nisza
  • „chemia” między wami
  • paradygmat (model pracy)

Tabela 1. Istotne elementy w profesjonalizacji zawodu coacha i mentora.

Wykształcenie kierunkowe oraz akredytacja coachów i mentorów

Profesjonalnym coachem i/lub mentorem można zostać w Polsce na dwa główne sposoby. Jednym z nich jest ukończenie studiów podyplomowych i zostanie dyplomowanym coachem, drugi zaś to ukończenie kursów, które są oferowane przez różne szkoły oraz organizacje coachingu w Polsce i na świecie, a następnie podążanie drogą tak zwanej akredytacji w ramach jednej z kilku organizacji zrzeszających coachów.

Wiele renomowanych uczelni oferuje omawiany kierunek, np.: Podyplomowe Studia Coachingu i Mentoringu realizowane od lat przez Uniwersytet SWPS we współpracy z Laboratorium Psychoedukacji w Warszawie czy Coaching profesjonalny – metody i praktyka na Akademii Leona Koźmińskiego, także w Warszawie. Poprzestanę na tych dwóch, ponieważ przedmiotem tego artykułu jest coś innego, niż zestawienie studiów. Jeśli chcesz studiować coaching, czeka Cię sprawdzenie aktualnej oferty oraz porównywanie zawartości i objętości programów poszczególnych uczelni.

Jeśli rozważasz skorzystanie z usługi coachingowej lub szukasz coacha dla swoich pracowników – warto zbadać wykształcenie kierunkowe kandydatów. Osoba, która ma dyplom, z pewnością zna się na metodzie od strony merytorycznej, a także posiada już co najmniej wstępną praktykę. Podobne założenie można przyjąć w przypadku posługiwania się akredytacją.

Akredytacja jest usystematyzowanym zdobywaniem kolejnych stopni profesjonalizmu i mistrzostwa w zawodzie i przebiega w poszczególnych organizacjach trochę inaczej (aczkolwiek idee są spójne). Akredytacja w toku lub już przyznana np. przez IC, EMCC lub ICF to sygnał, że dany coach traktuje swój zawód oraz swoich klientów poważnie. Te rodzime oraz międzynarodowe organizacje zrzeszają coachów i pracują nad profesjonalizacją zawodu coacha i mentora w Posce i na świecie. Przez lata określiły standardy i wskazują w swoich programach, jakim wykształceniem i jakimi umiejętnościami i cechami powinni charakteryzować się coach oraz mentor, by wykazać jeśli nie mistrzostwo, to choćby bardzo dobrej jakości rzemiosło w swoim zawodzie.

Tak, to skomplikowane! Co ciekawe, obie powyższe ścieżki mogą się ze sobą łączyć, tzn. posiadacz dyplomu studiów podyplomowych również może przystąpić do programu akredytacyjnego i uczestniczyć w kolejnych kursach dokształcających jeśli tylko uzna, że taką ścieżkę rozwoju zawodowego wybiera. Dodatkowo nie tylko coachowie, ale i kursy oraz programy studiów podyplomowych mogą być akredytowane (to informacja o tym, że spełniły wymogi jednej z wyżej wymienionych organizacji co do zawartości programowej).

Chcesz studiować coaching? Zobacz, gdzie m.in. znajdziesz studia o akredytowanych programach.

Zastanawiasz się nad akredytacją? Sprawdź niektóre z możliwości:

Superwizja

Superwizja jest procesem, który w profesjonalny i ustrukturyzowany sposób wpomaga coacha w nauce i rozwoju zawodowym, w dążeniu do mistrzostwa, w utrzymywaniu standardów, rozstrzyganiu wątpliwości, pokonywaniu trudności, unikaniu wypalenia zawodowego i innych. Superwizor może być zarówno doradcą i mentorem, jak i nauczycielem. W przypadku superwizji grupowych dodatkową wartością jest komponent wsparcia ze strony współuczestników procesu.

Częstotliwość spotkań może zależeć od liczby klientów i/ lub trudnych przypadków coachingowych, a nawet indywidualnego poczucia zapotrzebowania samego coacha. Stała liczba sesji superwizyjnych (np. 6 w roku) jest sygnałem, że dany coach traktuje poważnie swój zawód i dba o własny rozwój, a tym samym o bezpieczeństwo swoich klientów.

Dokształcanie się i stały rozwój

Podobnie, jak we wszystkich zawodach, uzupełnianie i odnawianie wiedzy, metod i narzędzi, to droga do mistrzostwa i profesjonalizmu. Regularny kontakt ze środowiskiem coachingowym, współprace zawodowe, z których można czerpać inspirację i wiedzę, udział w szkoleniach i kursach to coś, co z pewnością świadczy o tym, że dany coach chce być w nurcie i na bieżąc oraz że jest pasjonatem swojej dziedziny.

Energia coacha i energia klienta

Może jesteś osobą dynamiczną i szybką i potrzebujesz pracować z kimś podobnym do siebie? A może wręcz przeciwnie; może w Twoim życiu jest za wiele hałasu i pędu i lepiej Ci będzie w procesie z coachem, który jest wyważony i spokojny?

Może jako młoda absolwentka studiów szukasz kogoś doświadczonego życiowo i zawodowo, by wspólnie pracować nad Twoim celem? A może wolisz kogoś w podobnym wieku, by czuć się swobodnie i pewnie w relacji coachingowej?

Może jako sześćdziesięcioparoletni prezes dużej organizacji masz poczucie, że młody coach świeżo po studiach nic nie może wnieść do Twojego życia i że Twoje problemy do opracowania wydają się Tobie na tyle duże, że zaufasz jedynie komuś w Twoim wieku i z Twoim doświadczeniem zawodowym? A może wręcz przeciwnie; masz dość swojego „dojrzałego” otoczenia i szukasz kogoś ze świeżym, zaskakującym i inspirującym podejściem do tematów, bo zafrapowała Cię idea wzajemnego mentoringu osób w bardzo zróżnicowanym wieku?

Wszystkie te wątpliwości, poszukiwania i decyzje są OK!, ponieważ to właśnie subiektywne poczucie klienta o tym, kto może być dla niego odpowiednim coachem, jest tu najistotniejsze. Wprawdzie metaanaliza danych z badań nad skutecznością coachingu wykazała, że osobowość coacha, a także dopasowanie osobowości coacha i klienta to komponenty, które nie mają statystycznie istotnego wpływu na powodzenie procesu coachingowego. Jednak komponenty te z pewnością mogą wpływać na komfort pracy na sesjach.

Spotkanie na żywo na sesji wstępnej pozwala doświadczyć, czy jest owa „chemia” między klientem a coachem, poczuć wstępnie, czy to osoba, której możesz i zechcesz zaufać. To ważne, ponieważ we wszystkich zawodach pomocowych i rozwojowych jakość relacji między usługodawcą a klientem jest równie ważna, jak wiedza, doświadczenie i profesjonalizm coacha (terapeuty, lekarza, itd.). Jakość tej relacji może wydatnie wzmacniać (lub osłabiać) drogę klienta do osiągnięcia zamierzeń. Dlatego warto kierować się tutaj swoim subiektywnym poczuciem, czy dana osoba to ktoś, z kim chcę pracować. W przypadku wybierania coacha dla swoich pracowników, warto im także umożliwić wybór spośród dwóch czy trzech osób.

Doświadczenie i skuteczność

O doświadczeniu coacha można mówić z kilku perspektyw:

  • ilościowej – ile procesów coachingowych/mentoringowych przeprowadził, ile godzin sesji ma za sobą,
  • jakościowej – ile z tych procesów coachingowych było skutecznych – np. procentowo, z perspektywy zarówno jego klientów, jak i samego coacha,
  • tematycznej – jeśli coach wybrał niszę i od lat specjalizuje się np. w sprawach biznesowych (bo po prostu woli takie tematy), a Ty chcesz pracować raczej nad sferą związku, to zapewne warto poszukać kogoś innego.

Pomyśl, czy lepiej będziesz się czuł z coachem, który ma za sobą dekadę czy dwie doświadczeń w pracy coachingowej, czy jednak wolisz kogoś, kto ma głowę pełną świeżej wiedzy prosto z kursów, szkół i studiów? A może kogoś po środku?

Polecenia

Polecenia i opinie naszych znajomych lub innych klientów (np. lajki w internecie) mogą wspomagać wstępny wybór coacha. Jednocześnie ktoś, kto skutecznie pomógł np. naszemu przyjacielowi, może być dla nas samych zupełnie nieprzekonujący lub może się okazać, że specjalizuje się w obszarach, które są poza kręgiem naszego zainteresowania. Nie mam zatem pewności, czy polecenia są miarodajne. Warto sprawdzać samemu.

Przynależność do organizacji zawodowej i inne działania rozwojowe

Możesz sprawdzić, czy wolisz (czy bardziej do Ciebie przemawia), gdy coach jest częścią społeczności coachingowej typu firma szkoleniowo – rozwojowa lub organizacja zrzeszająca coachów, czy może jest pracownikiem naukowym na jednej z uczelni, czy może wolnym strzelcem, który posiada własną działalność i gabinet, w którym przyjmuje swoich klientów i zajmuje się głównie tym.

Działalność wydawnicza

Wielu coachów i mentorów chce dzielić się swoją wiedzą i doświadczeniem w szerszym zakresie i oprócz pracy w klasycznym procesie coachingowym piszą i publikują artykuły i książki.

Oksana Lodkowska

Myślisz o zawodzie coacha? Zastanawiasz się, jaką wybrać ścieżkę studiowania, akredytacji lub specjalizacji?

ZAPISZ SIĘ NA SESJĘ EDUKACYJNĄ